Mamografi Nedir ve Ne İşe Yarar?

Genellikle 40 yaş ve üzeri kadınlarda yılda bir kez mamografi önerilir. Bunun temel sebebi, bu yaş grubunda meme kanseri riskinin artması ve meme dokusunun daha az yoğunlaşarak mamografiyle daha net görüntülenebilir hale gelmesidir. Ayrıca mamografi, kadınların kendi kendine muayene ile hissedemeyeceği kadar küçük anormallikleri bile ortaya çıkarabilir.

Ultrason Nedir ve Ne Zaman Kullanılır?

Ses dalgaları aracılığıyla vücut içindeki dokuları görüntülemek için ultrason teknolojisi kullanılır. Meme ultrasonu, özellikle 40 yaş altındaki kadınlarda tercih edilir çünkü meme dokusunun kapsamlı bir incelemesini sağlar. Bunun nedeni, genç kadınlarda meme dokusunun daha yoğun olması ve bu nedenle mamografi ile net bir görüntü elde etmek daha zordur.
Ayrıca ultrason, mamografide görülen bir kitle veya kireçlenmenin içeriği hakkında bilgi verir. Örneğin, sıvı bir kitle veya kist genellikle iyi huyludur. Katı bir kitle varsa, daha kapsamlı bir inceleme gerekebilir. Ultrason, güvenilir bir şekilde bu ayrımı yapabildiği için tanı sürecinde oldukça değerlidir.
Meme sağlığını değerlendirmek için ultrason da gebelik ve emzirme dönemindeki kadınlarda en iyi seçimdir. Bu nedenle, bu zamanlarda mamografi, içerdiği düşük doz X ışını nedeniyle tercih edilmez.

Mamografi ve Ultrason Neden Birlikte Kullanılmalı?

Bu iki görüntüleme yöntemi, doku yapılarını değerlendirmek için birbirini tamamlar. Mamografi, mikrokalsifikasyon olarak bilinen çok küçük kireçlenmeleri üstünken bulma yeteneğine sahiptir, ancak ultrason, kitlelerin iç yapısını değerlendirmede daha etkilidir. Özellikle yoğun meme dokusu olan kadınlarda, ultrasonla mamografide görülemeyen bazı oluşumlar kolayca görülebilir.
Sonuç olarak, 40 yaş üstü kadınlarda mamografi normal bir tarama aracı olarak kullanılırken, yoğun meme dokusu varsa ultrason da eklenmesi gerekir. Benzer şekilde, şüpheli bir gölge veya leke mamografide görüldüğünde, yapısının anlaşılması için ultrason yapılır. Böylece hem erken teşhis şansı hem de gereksiz biyopsi işlemleri azalır.
Özellikle risk grubundaki kadınlar için kombine ultrason ve mamografi, çok daha kapsamlı ve doğru bir tarama sağlar. Bu yöntemlerin bir arada kullanılması, meme kanserinin erken teşhis edilme olasılığını önemli ölçüde artırır.

Hangi Yaşta Hangi Test Uygulanmalı?

Genel kural olarak, 20’li yaşlardan itibaren kadınların kendi kendine meme muayenesi yapmaya başlaması önerilir. 30 yaşından sonra ise yılda bir kez uzman doktor kontrolü ve gerekli görülürse ultrason ile görüntüleme yapılmalıdır. 40 yaşından itibaren ise yılda bir kez mamografi çektirmek meme sağlığı açısından altın standarttır.

Yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografi ile birlikte ultrason yapılması önemlidir. Çünkü bu kişilerde mamografi tek başına yeterli olmayabilir. Ayrıca ailesinde meme kanseri öyküsü bulunan kadınlar, genetik risk taşıyanlar ve daha önce meme hastalığı geçirmiş olanlar, düzenli ve daha erken dönemde tarama programlarına alınmalıdır.

Mamografi ve Ultrasona Hazırlık

Her iki işlem için de özel bir hazırlık süreci bulunmaz. Ancak bazı küçük detaylara dikkat edilmesi, görüntü kalitesini artırabilir. Mamografi için en uygun zaman, adet döneminin bitiminden sonraki ilk haftadır. Bu dönemde meme dokusu daha az hassas olur ve baskı hissi daha az rahatsızlık verir.

Ayrıca mamografi gününde koltuk altına deodorant, pudra veya losyon sürülmemesi önerilir. Bu maddeler mamografi cihazında leke gibi algılanabilir ve yanlış görüntü oluşturabilir. Daha önce çekilmiş mamografi veya ultrason kayıtlarınız varsa, karşılaştırma yapılabilmesi açısından yanınızda getirmeniz faydalı olacaktır.

Ultrason için ise herhangi bir özel hazırlık gerekmez. Emziren ya da hamile kadınlar gönül rahatlığıyla bu işlemi yaptırabilirler, çünkü radyasyon içermez.

Radyasyon Konusunda Endişelenmeli miyiz?

Mamografi sırasında kullanılan X ışınları çok düşük dozda olup sağlık açısından güvenlidir. Yılda bir kez çekilen mamografi ile alınan radyasyon dozu, çevresel maruziyete kıyasla oldukça düşüktür. Bu küçük miktardaki maruziyet, erken teşhisin sağlayacağı faydayla kıyaslandığında ihmal edilebilir düzeydedir.

Ultrason ise tamamen radyasyonsuz bir yöntem olduğundan, tekrar tekrar uygulanmasında hiçbir sakınca bulunmaz. Bu özelliği sayesinde çocuklarda, gençlerde ve gebelerde güvenle tercih edilir.

Meme Sağlığında Erken Teşhis Hayat Kurtarır

Meme kanseri, erken teşhis edildiğinde tamamen tedavi edilebilir bir hastalıktır. Ancak bunun için düzenli kontroller ve doğru görüntüleme yöntemleri şarttır. Mamografi ve ultrason, bu süreçte en etkili tarama yöntemleridir. Bu iki yöntemin birlikte kullanılması, meme dokusunun en doğru şekilde değerlendirilmesini sağlar.

Kadınların her yıl mamografi ve/veya ultrason kontrollerini yaptırmaları, yalnızca sağlıklarını değil; sevdikleriyle geçirecekleri sağlıklı yılları da koruma altına alır. Kendi bedeninizi tanıyın, değişimleri takip edin ve kontrolü ihmal etmeyin. Çünkü erken teşhis, yaşam süresini uzatır ve tedavi şansını artırır.