Metabolizma Nedir?

İnsan vücudunda temel yaşam faaliyetlerine destek olma amacı ile, tüketmekte olduğu besinlerin ve içeceklerin, hücreler tarafından yakılması durumuna metabolizma adı verilmektedir. Metabolizma, vücudun almış olduğu kalorileri enerjiye dönüştürebilme yeteneğidir. Bu durum bireyden bireye değişiklik göstermektedir. Metabolizmanın yavaş çalışması ise bireye kilo olarak geri dönüş yapmaktadır. Metabolizmayı yavaşlatıp, ağırlaştıran besinlerden uzak durmak gerekmektedir.

İçindekiler

Bazal Metabolizma Nasıl Hesaplanır?
Bazal metabolizma hesaplama için çeşitli formüller kullanılır. En yaygın olanları Harris-Benedict ve Mifflin-St Jeor formülleridir.

Mifflin-St Jeor Formülü:

- Erkekler:  
  BMR = 10 x kilo(kg) + 6.25 x boy(cm) - 5 x yaş(yıl) + 5

- Kadınlar:  
  BMR = 10 x kilo(kg) + 6.25 x boy(cm) - 5 x yaş(yıl) - 161

Bazal Metabolizma Hesaplama Örneği

Örneğin, 30 yaşında, 70 kg ağırlığında ve 175 cm boyunda bir erkek için:  
BMR = 10 x 70 + 6.25 x 175 - 5 x 30 + 5  
BMR = 700 + 1093.75 - 150 + 5 = 1648.75 kcal

Bu kişi dinlenme halinde yaklaşık 1650 kalori yakar.

Metabolizma Neden Yavaşlar?

Genel olarak yanlış diyet yapılmasının sonucunda metabolizmanın yavaşlama durumu oluşmaktadır. Bu yanlışlar kilo vermenin yanında vücudun kilo alma eğiliminde olmasına sebep oluyor.

Az kalorili besinler tüketmek

Bu durumda metabolizmanız yüksek bir oran içerisinde yavaş çalışmaya başlamaktadır. Kilo vermek için kaloriyi azaltmak birinci kuraldır ancak, vücudun gün içinde alması gereken kalorinin çok daha geri düşmesine sebep olduğu için vücut kendi kendine kıtlığa girdiğini düşünür ve metabolizmayı yavaşlatır.

Protein tüketimini azaltmak

Sağlıklı beslenme için vücuda yeterli oranda protein miktarının girmesi gerekmektedir. Daha tok hissetmek ve daha fazla kalori yakma amacı için daha fazla protein tüketmek gerekmektedir. Sindirimden sonraki süreç için artan metabolizma hızı besinlerin termik etkisi olarak isimlendirilmektedir. Proteinin termik etkisi ise, yağlardan ve karbonhidratlardan çok daha fazladır.

Hareketsiz yaşamak

Günü az hareketle veya hiç hareketle geçirmek gün içerisinde yakılmakta olan kalorinin azaltılmasına, sebep olurken bu durumda metabolizmanın yavaşlamasına sebep olmaktadır.

Düzensiz uyku

Uykunun düzenli ve sağlıklı bir hayat için çok önemli olduğunu herkes biliyor. Erken kalkıp erken uyumak vücudun sahip olduğu direnci artırarak metabolizma hareketlerini düzene sokar. Her gün erken uyanıp, hafta sonları geç uyanmak ise kanda oluşan dengeyi bozar bu durum da metabolizmanızın yavaşlamasına sebep olur.

Az su içmek

Zayıflamanın temel yapı taşlarından birisi su içmektir. İçilen az miktarda su ise, metabolizmanın yavaşlamasına sebep olur ve bu durum da vücudunuzdaki enerjinin sindirimi açısından oluşan işlemlerin yapılmasına zorluk çıkartır.

Metabolizma Hızını Artıran Besinler

Metabolizmayı hızlandıran besinler ise basit ve bulunabilir besinlerdir. Bu besinler;

Tarçın

Tarçının bilinen en etkin durumu glikoz seviyesini düzenlemesidir. Açlık durumunu baskılar. Yağların yakılmasına da destek olur. Bu özellikleri sayesinde metabolizma hızını artıran en etkili besinlerden bir tanesidir. Suyun içerisine veya süte tarçın serperek güvenle tüketebilirsiniz.

Posalı Yiyecekler

Lif içeriği yüksek olan besinler bağırsak sistemine iş gücü yükleyerek bu sistemin çalışır durumda olan metabolizma hızını yükselten besinler olarak dikkat çekmektedir. Sebze ve meyveler eğer kabukları ile birlikte tüketilebiliyorsa bu şekilde direkt olarak tüketilmelidir. Tam tahıl bakımından zengin ekmekler tercih edilmelidir. İşlenmiş un ve undan yapılmış olan besinlerden ise kaçınılmalıdır. Kurubaklagiller tercih edilmeli ve sık sık tüketilmelidir.

Yoğurt

Yoğurt içerdiği kalsiyum maddesi ile yağların yakımlarını hızlandırır. Özellikle ara öğünlerde tercih edilen bir kase yoğurt, metabolizmayı hızlandıran besinlerden bir tanesidir ve kilo vermeye yardımcı olur.

Ceviz

Cevizde bulunan yağ örüntüsü gayet kaliteli bir yağ örüntüsü olmakla beraber omega3 yağ asitleri bakımından da oldukça zengin bir besindir. Metabolizma hızını artıran besinler grubunda yer alan ceviz, günde 2-3 adet tüketilmelidir.

Yeşil Çay

Yeşil çay ise, içeriğinde barındırdığı kateşinler sayesinde yağların yakılmasına destek olur ve metabolizma hızını harika bir derecede artırır. Günde içilecek olan 1-2 fincan yeşil çay gün boyunca metabolizma hızınızı artıracaktır.

Elma Sirkesi

Sirkenin metabolizmayı hızlandırdığı herkes tarafından bilinmekte olan bir durumdur. Yağların yakımlarına katkı sağladığından ötürü kilo verme sürecine muhteşem bir katkıda bulunmaktadır.